Steeds meer medewerkers combineren hun werk met de zorg voor een naaste. Landelijk geldt dat voor één op de vier werkenden; binnen het onderwijs ligt dat percentage op ruim 30 procent. Ook communicatieadviseur Inèz van der Voet is mantelzorger. Naast haar werk bij OOZ zorgt zij voor haar zoon, die intensieve en blijvende ondersteuning nodig heeft. Ze vertelt in aanloop naar de Dag van de Mantelzorger hoe ze werk en zorg combineert.
Kun je jezelf voorstellen en vertellen wat voor werk je bij OOZ doet?
“Ik ben Inèz van der Voet en ik werk sinds 2019 als communicatieadviseur bij OOZ. Het is een afwisselende baan waarin ik veel van mezelf kan laten zien. Van meedenken met een schooldirecteur over de positionering, tot ontwerpen van middelen of samen een magazine maken. OOZ is een levendige organisatie waar de betekenisvolle verhalen voor het oprapen liggen. Dat maakt mijn werk extra leuk.”
Wat betekent mantelzorger zijn in jouw dagelijks leven?
“Onze zoon heeft intensieve en blijvende ondersteuning nodig. Voor ons als ouders betekent dat niet alleen zorg en begeleiding thuis. Er komt ook veel regelwerk bij kijken. Denk aan passende zorg en daginvulling organiseren, jezelf bijscholen, zorgverleners vinden en begeleiden, zorgbudget aanvragen en beheren, afspraken plannen en steeds vooruitdenken.”
“Ondertussen gaat het gewone leven door. Ook wij hebben te maken met ouder wordende familieleden en alles wat verder bij een gezin hoort. Een belangrijk inzicht voor mij is geweest dat er in onze zorgsituatie geen eindstreep is. Het is niet: nog even volhouden, dan wordt het rustiger. Als langdurig mantelzorger moet je een manier vinden om te blijven bewegen tussen je verschillende rollen en eigen behoeften.”
Hoe ziet de combinatie van werken en mantelzorgen er voor jou in de praktijk uit?
“Die combinatie is heel wisselend. De ene dag loopt het thuis relatief rustig en de volgende dag kan er ineens iets gebeuren waardoor alles verandert. Dat kan een acute zorgpiek rondom onze zoon zijn, maar ook een zorgverlener die uitvalt of een serie afspraken die achter elkaar gepland moet worden. Mentaal kan het zwaar zijn. Bijvoorbeeld door een gevoel van isolement, wisselingen in het zorgteam of de zoektocht naar passende vervolgzorg.”
Wat is voor jou het moeilijkste aan die combinatie?
“De onvoorspelbaarheid en het feit dat de zorg eigenlijk nooit stopt. Ik heb een periode gehad waarin ik zelf ben uitgevallen door overbelasting. Achteraf was dat een belangrijk kantelpunt. Tot die tijd probeerde ik alle ballen in de lucht te houden en af en toe even rust te nemen. Maar uiteindelijk realiseerde ik me: dit is geen regenbuitje dat overwaait en waar je even voor schuilt. Het is meer alsof je op zee dobbert. Soms is het rustig en soms vliegt alles alle kanten uit. Dan is het ‘alle hens aan dek’. Ik kan niet voorkomen dat die golven komen. We kunnen alleen zorgen dat ons bootje sterk blijft.”
Wat helpt jou om voldoende energie te houden en met plezier te blijven werken?
“Leuke contacten op het werk, betekenisvolle projecten en de ruimte die er nu is om te kunnen blijven werken. Op mijn werk ben ik communicatieadviseur en collega. Daar kan ik mijn vak uitoefenen. Dat geeft een ander deel van mij ruimte.“
“Ook denk ik dat ik vanuit een heel andere invalshoek iets toevoeg als zorgouder. Zo werd ik een tijdje geleden spontaan gevraagd om te jureren bij een ontwerpchallenge voor inclusieve speeltoestellen van het Thorbecke Scholengemeenschap Technasium. Dat vond ik zo waardevol! Dan valt alles even samen.”
Foto: Esther Meijer fotografie voor SamenSpeelNetwerk
Hoe heb je jouw mantelzorgsituatie op het werk bespreekbaar gemaakt en hoe werd daarop gereageerd?
“Daar heb ik heel open gesprekken over gevoerd met mijn manager en hr. Samen zochten we naar een antwoord op de vraag: ‘Hoe dan wel?’ Daaruit kwam naar voren dat structureel minder uren, regie over mijn planning en andere taken binnen de afdeling beter bij mijn situatie passen.”
“Ik vind het heel bijzonder hoe OOZ daarmee is omgegaan. Er is echt naar mij als mens gekeken. De vraag was: hoe zorgen we ervoor dat jouw kennis en ervaring behouden blijven, op een manier die wél past? Hierdoor voel ik me erg gewaardeerd.”
Welke ruimte, afspraken of ondersteuning vanuit OOZ helpen jou het meest?
“Het belangrijkste is dat er ‘lucht’ in mijn weken is gekomen. Hierdoor krijg ik meer ruimte om dingen thuis op te vangen en aan mezelf toe te komen. Er is wederzijds vertrouwen. En dat is heel fijn, want je hebt weinig aan een oplossing waarbij je steeds iets moet uitleggen wanneer het moeilijk wordt. Dat kost juist extra energie.”
Wat zouden leidinggevenden en collega’s volgens jou beter moeten begrijpen over langdurige mantelzorg?
“Wat ik graag zou willen dat anderen begrijpen, is dat de zorg er altijd is. Dingen die voor anderen vanzelfsprekend zijn, zijn dat voor ons vaak niet. Een vakantie is bijvoorbeeld niet altijd alleen maar ‘lekker’ en een weekend niet altijd vanzelfsprekend ‘fijn’, omdat de zorg dan ononderbroken doorgaat. Het is niet verkeerd om daarnaar te vragen. Juist niet. Maar het helpt als je open en nieuwsgierig vraagt: ‘Hoe was jullie vakantie?’ Dat voelt anders dan: ‘Lekker op vakantie geweest?’ Tegelijk is het natuurlijk menselijk om elkaar iets fijns te wensen. Het vraagt van beide kanten inlevingsvermogen.”
Wat betekent goed werkgeverschap voor jou als werkende mantelzorger?
“Goed werkgeverschap betekent voor mij dat je kijkt wat iemand nodig heeft om over een aantal jaren nog gezond aan het werk te zijn. Mantelzorgsituaties zijn heel verschillend. Soms is er tijdelijk extra ruimte nodig. In andere situaties gaat het om een langdurige werkelijkheid waarvoor je een duurzame vorm moet vinden. Mijn zorgsituatie is natuurlijk niet verdwenen. OOZ kan de golven niet wegnemen, maar helpt wel om mijn bootje sterker te maken.”
Zelf mantelzorger?
Het verhaal van Inèz laat zien hoe belangrijk het is om te zoeken naar wat jou helpt. In het doeboek over mantelzorg vind je praktische tips, herkenning en ondersteuning die je kunnen helpen bij het combineren van werk en zorg.