Na 40 jaar in het onderwijs ging Janneke Sierksma met pensioen. Maar stilzitten paste niet bij haar. Toen in 2022 veel Oekraïners naar Nederland vluchtten, wilde ze iets betekenen. Inmiddels zet ze zich als vrijwilliger in op Thorbecke vmbo-PrO, waar ze Oekraïense leerlingen helpt bij het leren van de Nederlandse taal.
Janneke was al met pensioen toen de oorlog in Oekraïne uitbrak. Het nieuws maakte haar boos. “Ik was razend op Poetin. Hoe haalt hij het in zijn hoofd? En wat kun je doen? Alleen maar thuiszitten en kwaad zijn heeft helemaal geen zin.”
Voor Janneke werd het antwoord duidelijk: kijken wat ze zelf kon bijdragen. “Ik vind dat mensen zich over het algemeen wat meer mogen bekommeren om wat er om hen heen gebeurt. Het mooie is als je iets kunt doen met wat je kunt.”
Opnieuw voor de klas
Voor Janneke lag het voor de hand om haar ervaring in het onderwijs in te zetten. Janneke werkte 38 jaar op Thorbecke mavo-havo-atheneum, waar ze Engels gaf. “Ik hou van talen. Ik heb het altijd leuk gevonden om dingen zo uit te leggen dat iedereen in de klas het kan begrijpen.”
Toen in 2022 de Oekraïense school in Zwolle werd opgericht, ging Janneke daar Nederlandse les geven. Haar ervaring in het voortgezet onderwijs kwam daarbij goed van pas. “Ik wist wat de Nederlandse taal van je vraagt als je naar de middelbare school gaat.” Inmiddels ondersteunt Janneke als vrijwilliger Oekraïense leerlingen op Thorbecke vmbo-PrO.
Geen leerling is hetzelfde
Hoe die ondersteuning eruitziet, verschilt per leerling. Met de één leest ze teksten en bespreekt ze moeilijke woorden. Een ander beheerst het Nederlands inmiddels beter, maar loopt bij andere schoolvakken tegen ingewikkelde taal aan.
En soms ligt de uitdaging ergens anders. “Ik heb een leerling die na vier jaar in Nederland nog niet durft te spreken. Dan probeer ik met heel eenvoudige vragen en antwoorden haar toch te verleiden om iets te zeggen.”

Janneke op Thorbecke vmbo-PrO
Leven in drie werelden
Volgens Janneke wordt soms onderschat hoe moeilijk het is voor Oekraïense jongeren om een nieuwe taal te leren. Veel leerlingen spreken thuis vooral Russisch of Oekraïens en komen buiten school niet vanzelfsprekend veel met het Nederlands in aanraking. Daar komt bij dat het Russisch en Oekraïens sterk verschillen van het Nederlands en het Cyrillische schrift gebruiken.
“Ik vind het belangrijk dat het verhaal van de Oekraïners verteld wordt. Ze leven eigenlijk in drie werelden: hier op school, thuis met familie die hun eigen taal spreekt en de wereld in Oekraïne, waar nog familie van hen is. Dat is veel zwaarder dan soms wordt gedacht.”
Juist daarom heeft Janneke bewondering voor de leerlingen. “Ze doen het. Ze gaan er gewoon voor. Dat vind ik top. Ik ben maar een druppel op een gloeiende plaat, maar als ik zie dat een leerling ontzettend gegroeid is, zijn of haar weg vindt, en ik weet dat ik daar een klein beetje aan heb bijgedragen, dan doet me dat goed.”
